الشيخ الصدوق ( مترجم : تهراني )

379

علل الشرايع ( فارسي )

حضرت فرمودند : به خاطر آنكه حضرت ابراهيم عليه السّلام در قيامت مقامى داشته و حضرت محمّد صلَّى الله عليه و آله و سلَّم نيز در قيامت مقامى دارند ، مقام پيامبر اكرم در طرف راست عرش و مقام ابراهيم در جانب چپ عرش مىباشد از اين رو مقام ابراهيم در قيامت در جاى خودش كه چپ عرش باشد قرار دارد و عرش پروردگار رويش به طرف ما است نه پشت آن « 1 » . حديث ( 2 ) پدرم رضى الله عنه از سعد بن عبد الله ، از ايّوب بن نوح ، از صفوان بن يحيى ، از معاوية ابن عمّار ، از حضرت ابى عبد الله عليه السّلام ، آن حضرت فرمودند : در طواف بودم كه شخصى پرسيد : چرا اين دو ركن يعنى حجر و ركن يمانى را مردم مسح كرده ولى آن دو ركن ديگر را مسح نمىكنند ؟ در جواب گفتم : زيرا رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلَّم اين دو را مسح نموده و آن دو ركن ديگر را مسح نفرمودند ، و ما نبايد متعرّض كارى شويم كه رسول گرامى صلَّى الله عليه و آله متعرّضش نشده‌اند . حديث ( 3 ) پدرم رضى الله عنه از سعد بن عبد الله از محمّد بن عبد الجبّار از جعفر بن محمّد كوفى ، از شخصى كه از اصحاب ما است مرفوعا از حضرت ابى عبد الله عليه السّلام نقل كرده كه آن حضرت فرمودند : رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلَّم در طواف به ركن غربى رسيدند ، ركن به آن سرور عرض كرد : اى رسول خدا آيا من ركنى از اركان بيت پروردگارت نيستم ؟ پس چرا مرا استلام

--> « 1 » - در ذيل اين عبارت مرحوم مجلسى اوّل شرحى ايراد نموده‌اند كه در ذيل آن را مىآوريم . مرحوم مجلسى اوّل فرموده : اگر بيت را در دنيا و قيامت محاذى عرش قرار داده و چنين تصور كنيم كه بيت به منزله مردى است كه صورتش به طرف مردم و به طرف باب مىباشد قهرا اگر ما به طرف بيت توجّه كنيم مقام ابراهيم طرف راست ما و حجر الاسود جانب چپ ما قرار گرفته و نسبت به بيت عكس است يعنى حجر الاسود جانب راست بيت و مقام طرف چپ آن واقع مىباشد و همچنين است عرش نسبت به الآن و قيامت و حجر الاسود به منزله مقام پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم بوده و ركن يمانى به مثابه مقام ائمه ما صلوات اللَّه عليهم اجمعين مىباشد ، و همان طورى كه مقام نبى و ائمه صلوات اللَّه عليهم در دنيا طرف راست بيت و به ازاء راست عرش مىباشد در آخرت نيز چنين مىباشد زيرا عرش صورتش به طرف ما است نه پشتش زيرا اگر پشتش به طرف ما مىبود لازم مىآمد كه يمين و جانب راست تعلَّق به ابراهيم داشته و طرف چپ متعلَّق به نبى اكرم و ائمه طاهرين صلوات اللَّه عليهم اجمعين باشد در حالى كه گفتيم چنين نيست سپس مرحوم مجلسى فرموده : آنچه گفتيم تفسير خبر به حسب ظاهر بود ولى ممكن است بگوييم تعبير در روايت اشاره است به علوّ رتبه پيامبر ما صلَّى اللَّه عليه و آله و افضليّت آن سرور بر رتبه حضرت ابراهيم عليه السّلام كه افضل انبياء بعد از پيامبر اكرم و ائمّه عليهم السلام مىباشد .